သံေ၀ဂ၀တၳဳ (၈)ပါး "

အမိ၀မ္းေခါင္း - ဆယ္လေညာင္းမွ်
ေအာင္းခဲ့ရေခ် - တည္သေႏၶႏွင့္
လူ႕ျပည္လူ႕ရြာ - ေရာက္ျပန္ပါလည္း
အို နာ ေသေရး - ဒုကၡေဘးေၾကာင့္
စိတ္ေအးကိုယ္ခိုင္ - မေနႏိုင္ခဲ့
ဆိုင္ဆိုင္ဒုကၡ - ခံၿပီးမွလည္း
မ်ားလွပါယ္ရြာ - ေရာက္ၾကရွာ၏။
အတီတေရွး - ဤ၀ဋ္ေဘးေၾကာင့္
ေနာင္ေရးနာဂတ္ - ဒုကၡထပ္လိမ့္
မျပတ္ခုခါ - ျဖစ္တုံပါလည္း
အစာရွာရ - ထိုဒုကၡေၾကာင့္
ေန႕ညမဟူ - စိတ္ကပူ၍
သူသူငါငါ - မသက္သာသည္
ရွစ္ျဖာသံေ၀ - ရေၾကာင္းတည္း ... ။
(မဟာဂႏၶာရုံ ဆရာေတာ္)

သာသနာကြယ္ေႀကာင္း တရား (၅) ပါး

> အဂၤုတၱိဳရ္လာ၊ သာသနာကြယ္ေၾကာင္း၊ တရားေပါင္းကား၊ ရဟန္းမ်ားတို႕၊ တရားမနာ၊ စာေပမသင္၊ ႏႈတ္တြင္မေဆာင္၊ သိေအာင္မမွတ္၊ ဓမၼာႏုဓမၼ၊ ပဋိပတ္ကြာ၊ ဤငါးျဖာတည္း...။
> ေနာင္လာထို႕ျပင္၊ စာသင္ပယ္ေလ်ာ၊ က်ယ္မေဟာၾက၊ က်ယ္မခ်ႏွင့္၊ က်ယ္စြာ့မအံ၊ မႀကံမစီ၊ ဤငါးလီတည္း...။
> ၀ါတစ္နည္းမွာ၊ အကၡရာပုဒ္ပ်က္၊ ေလ့က်က္သင္ၾက၊ ဆုံးမ မယူ၊ ဒုဗၺစမူ၊ စာခ်သူရွား၊ လာဘ္မ်ားေအာင္ႀကံ၊ ခိုက္ရန္ကြဲျပား၊ ဤငါးပါးသည္၊ ဘုရားသာသနာ - ကြယ္ေၾကာင္းတည္း...။

နိဗၺာန္

ခႏၶာငါးပါးတုိ႔၏ ျဖစ္ျခင္း ပ်က္ျခင္းကို ဆင္ျခင္သံုးသပ္တုိင္း သံုးသပ္တိုင္း နွစ္သက္ျခင္း ၀မ္းေျမာက္ျခင္းကို ရေလ၏။ ထို နွစ္သက္၀မ္းေျမာက္ျခင္းသည္ တရားမွန္ကို သိကုန္ေသာ ပညာရွိတို႔အတြက္ မေသရာ (နိဗၺာန္) မည္၏။ (နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္၏။)
- Whenever he sees with insight the rise and fall of the aggregates, he is full of joy and happiness. To the discerning one this reflects the Deathless.

ခ်မ္း​​သာခ်င္ရင္

သတၱ၀ါတို.သည္ ခ်မ္းသာကို အလိုရွိကုန္၏၊ မိမိ၏
ခ်မ္းသာကို ရွာလ်က္ သူတစ္ပါးတို.ကို တုတ္ လွံတံျဖင့္
မညွင္းဆဲေသာ သူသည္ တမလြန္ဘ၀၌ လူ၊ နတ္၊ နိဗၺာန္
သံုးတန္ေသာ ခ်မ္းသာကို ရေလ။

- One who,
while himself seeking happiness,
does not oppress with violence
other beings who also desire happiness,
Will find happiness hereafter.

ဖေယာင္းတိုင္တတိုင္၏ဒႆန

ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ ဖေယာင္းတိုင္မ်ားကို တစ္တိုင္တည္းေသာ ဖေယာင္းတိုင္ တတိုင္မွ ညိွယူ၍ ရသကဲ့လို ထိုဖေယာင္းတိုင္၏ သက္တန္းမွာ ထူး၍တိုမသြားေပ။ မိမိ၏ ေပ်ာ္ရႊင္မူမ်ားကို တပါးသူအား မ်ွေဝခံစားျခင္းျဖင့္လည္း မိမိ၏ေပ်ာ္ရႊင္မ်ားမွာ ေလ်ာ့နည္းသြားမည္မဟုတ္ တိုး၍ပင္လာေပဦးမည္။ ထိုနည္းတူစြာပင္ အလွဴဒါနျပဳျခင္းသည္လည္း ဒါနျပဳလ်ွင္ မိမိဥစၥာမ်ား ကုန္ခမ္းသြားတတ္သည္ဟု မ်က္စိတစ္ဆံုး မၾကည့္တတ္သူမ်ား ကေျပာဆိုၾကသည္။ ဥပမာေဆာင္ရလ်ွင္ ေရရွားေသာ အညာေဒသတခ်ိဳ႕တြင္ တစ္ေတာင္ခန္႕ နက္ေသာ လက္ယက္ေရတြင္းေလးမ်ား ရွိၾကသည္။ ထိုေရတြင္းေလးမ်ားမွ ေရကို ခပ္လိုက္လ်ွင္လည္း ေရမွာသိသာစြာေလ်ာ့မသြားေခ် တဖန္ေလ်ာ့သြားမည္စိုး၍ မခပ္လ်င္လည္း ထို႕အတူပင္။ ဒါနျပဳလုပ္ျခင္းသည္လည္း ထိုနည္းတူျဖစ္သည္။ ေလ်ာ့သြားမည္စိုး၍ မျပဳညားအံ ထူးျခားစြာမေျပာင္းလဲေပ။ ေစတနာသံုးတန္ ျပတ္သားစလွဴသူတို႕တြင္လည္း သိသာစြာေလ်ာ့မသြားသည့္အျပင္ ရတနာသံုးပါး ေက်းဇူးျဖင့္ ပို၍ပင္တိုးပြားလာေပလိမ့္မည္။

ႀကိဳးစားပါ

မိမိ၏ အတိတ္တြင္ ခက္ခဲမူမ်ား မည္မ်ွပင္ရွိေမေစကာမူ အလြယ္တကူ အရႈံးမေပးသင့္ေပ။ အၾကိမ္တစ္ရာ ရႈံးနိမ့္ပါက တစ္ရာ့တစ္ၾကိမ္ေျမာက္ ထပ္မံၾကိဳးစားပါဟု ျမတ္စြာဘုရားက ေဟာၾကားခ့ဲပါသည္။

ေဝဠဳဒြါေရယ်သုတ္

အခါတပါး၌ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ေဒသစာရီၾကြခ်ီေတာ္မူရာ ေဝဠဳဒြါရဘပုဏၰားတို႕ရြာသို႕ေရာက္ေတာ္မူေလ၏ ရြာမွအၾကီးအကဲကျမတ္စြာဘုရားအား
''ျမတ္စြာဘုရား တပည့္ေတာ္္တို႕သည္ အိမ္ရာတည္ေထာင္၍ေနၾက ေသာသူတို႕သည္ အရွင္ဘုရားတို႕လိုဆြမ္းခံစားတာမဟုတ္ေတာ့ ေရြွ ေငြ ကိုလည္းမစြန္႕နိုင္ပါ သားမယားတို႕ကိုလည္းမစြန္႕နိုင္ပါ အဝတ္ေကာင္းကိုလည္းဝတ္လိုပါသည္ အစားေကာင္းကိုလည္းစားလိုပါသည္ သနပ္ခါးလည္းလိမ္းလိုပါသည္ ပန္းကိုလည္းပန္ခ်င္ပါသည္ ပြဲလည္းၾကည့္လိုပါသည္ ေတာေတာင္ကိုလည္းမထြက္လိုပါ ေသတဲ့အခါလည္းအပယ္ေလးပါးသို႕မက်လိုပါ နတ္ျပည္သို႕လည္းေရာက္လိုပါသည္ သို႕အတြက္သင့္ေတာ္မည့္တရားေတာ္ကိုေဟာၾကားေတာ္မူပါဘုရား"လို႕ေလ်ွက္တင္ပါတယ္
ဒီတရားဟာ အိမ္ရာတည္ေထာင္ေနေသာသူေတြနွင့္အင္မတန္သင့္ေတာ္ေသာတရားေကာင္းပါပဲ ဒီပုဏၰားကိုပညာရွိတယ္ေခၚရမယ္ အဲ့ေတာ့ျမတ္စြာဘုရားက ဘယ္လိုမိန္႔လဲဆိုေတာ့...
"ပုဏၰားေတာင္းတဲ့အတိုင္းျဖစ္ေစရပါမယ္ ေရြွေငြလည္းမစြန္႕ရပါဘူး ေတာလည္းမထြက္ရပါဘူး အဝတ္ေကာင္းလည္းဝတ္ရပါမယ္ အစားေကာင္းလည္းစားရပါမယ္ သနပ္ခါးလည္းလိမ္းရပါမယ္ ပန္းလည္းပန္ရပါမယ္ ပြဲလည္းၾကည့္ရပါမယ္ ေသတဲ့အခါပယ္ေလးပါးလည္းမက်ေစရပါ နတ္ျပည္သို႕လည္းေရာက္ရပါေစမယ္ သို႕ေသာ္ ငါဘုရားေဟာၾကားတဲ့အတိုင္းက်င့္ၾကံရပါမယ္" လို႕မိန္႕ပါတယ္
ပုဏၰားကလည္းက်င့္ၾကံပါမယ္ဆိုေ့ ျမတ္စြာဘုရားက
"၁- ငါ့ကိုသတ္လ်ွင္ ငါမခံခ်င္သကဲ့သို႕သူတပါး၏အသက္ကို သတ္ခ်င္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ရမည္ဟုက်င့္ရမည္
၂- ငါ့ဥစၥာခိုးလ်ွင္ မခံခ်င္သလိုသူတပါးဥစၥာခိုးယူခ်င္းကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါမည္ဟုက်င့္ရမည္
၃-ငါ့သားမယားကိုတပါးသူကမွားယြင္းလ်ွင္မခံခ်င္သကဲ့သို႕ သူတပါးသားမယားကိုျပစ္မွားခ်င္းကိုလည္းေရွာင္ၾကဥ္ပါမည္ဟုက်င့္ရမည္
၄-ငါ့ကိုသူတပါးကလိမ္ေျပာလ်ွင္မၾကိဳက္သလို သူတပါးကိုလိမ္လည္ခ်င္းကိုလည္းေရွာင္ၾကဥ္ပါမည္ဟုက်င့္ရမည္
၅-ငါသည္သူတပါး ေသာက္စားမူးယစ္တာကိုျမင္လ်ွင္ မၾကည္ညိဳသလို ငါေသာက္စားမူးယစ္ခ်င္းအားလည္းသူတပါးက ဘယ္ၾကည္ျဖဴပါ့မလဲ သို႕တြက္ငါသည္ ေသာက္စားမူးယစ္ခ်င္းမွေရွာင္ၾကဥ္ပါအံဟုက်င့္ရမည္" ဟူ၍မိန္႕ၾကားခဲ့ပါသည ္